Wat is PPPD? PPPD staat voor Persisterende Positionele Perceptuele Duizeligheid. Het is een functionele neurologische aandoening waarbij het centrale zenuwstelsel overmatig actief blijft in de verwerking van evenwichtsinformatie. De Bárány Society heeft in 2017 internationale diagnostische criteria vastgesteld. PPPD is daarmee een erkende, beschreven diagnose, geen restdiagnose of uitsluitingsdiagnose.
🔍
Herkenbaar klachtenpatroon
Kenmerkend bij PPPD (Bárány 2017)
- Aanhoudend gevoel van duizeligheid, instabiliteit of schommelend bewegen, zonder dat er sprake is van echte draaiduizeligheid
- Klachten aanwezig op meer dan de helft van de dagen, gedurende minimaal drie maanden
- Verergering bij rechtop staan of lopen, bij beweging van de patiënt of de omgeving, bij visueel complexe of bewegende omgevingen
- Klachten zijn niet verklaard door een andere actieve vestibulaire of neurologische aandoening
- Voorafgaand aanleiding: vestibulaire stoornis (bijv. BPPV, neuritis), migraine, trauma, of periode van heftige stress of angst
Veelvoorkomende misverstanden
- Een psychische stoornis of somatisatie in klassieke zin; het is een neurobiologisch patroon
- Het "zit tussen de oren"; de klachten zijn reëel en meetbaar gerelateerd aan centrale verwerking
- Aantoonbaar op standaard MRI of CT; beeldvormend onderzoek is vrijwel altijd negatief, wat de diagnose niet uitsluit
- Vanzelf over na rust of geruststelling alleen; behandeling is nodig
- Hetzelfde als benigne paroxysmale positieduizeligheid (BPPV); klachten zijn chronisch, niet aanvalsgewijs
Angst en somberheid kunnen secundair optreden als gevolg van de chronische klachten, niet als primaire oorzaak.
🔀
Het juiste doorverwijspad
KNO-arts of neuroloog
Voor vestibulaire diagnostiek en uitsluiting van onderliggende oorzaken. Eerste stap bij onbekende of onzekere diagnose. Vraag specifiek om vestibulaire functietesten (bijv. vHIT, cVEMP).
Vestibulair fysiotherapeut
Vestibulaire revalidatie is een bewezen effectieve behandeling bij PPPD. Gericht op habituatie en geleidelijke desensibilisatie. Niet elke fysiotherapeut heeft deze specialisatie.
Neurologie of cognitieve gedragstherapie
Bij complexe of ernstige klachten: neuroloog voor aanvullend onderzoek. CGT of DRT (desensibilisatietherapie) als aanvulling, niet als vervanging van vestibulaire behandeling.
🩺
Wat u als huisarts concreet kunt doen
✓Klachten serieus nemen en niet weggezet als uitsluitend stress of overspanning; daarmee verliest de patiënt waardevolle tijd
✓Doorverwijzen naar KNO-arts of neuroloog voor vestibulaire screening, ook als standaard neurologisch onderzoek normaal is
✓Geruststellen dat de aandoening niet gevaarlijk is en behandelbaar, maar dat herstel tijd kost en actieve inzet vraagt
✓Bij langdurig beloop: SSRI of SNRI overwegen als aanvulling op revalidatie (ondersteund door meerdere studies)
✓Niet adviseren om volledig te rusten of prikkels te vermijden; dit versterkt het klachtenpatroon op termijn
✓Verwijzen naar pppdinfo.nl voor betrouwbare patiëntinformatie in het Nederlands, inclusief bronvermelding
🤝
Deze patiënt heeft dit zelf meegenomen
Dat vraagt moed. De meeste mensen met PPPD hebben een lange weg afgelegd voordat ze een naam kregen voor hun klachten. Erkenning en een gerichte doorverwijzing maken een groot verschil. Niet alleen medisch, maar ook voor het vertrouwen dat iemand heeft om verder te gaan.